مراکز خرید امروزی چگونه به اینجا رسیدند ؟

مراکز خرید امروزی چگونه به اینجا رسیدند ؟

درزمستان ۱۹۴۸ ،هنگامی که وقوع طوفان در شهر دترویت(Detroit) در آمریکا ، منجر به لغو تمامی پروازها گردید ، ویکتور گروئن(Victor Gruen ) نیز که جزوی از مسافران این پروازها بود ، فرصت را مغتنم شمرد و در عوض اقامت در هتل یا فرودگاه تصمیم به بازدید از دپارتمان هودسون(Hudson’s Department Store) گرفت که از بناهای به اصطلاح لندمارک این شهر است

پنجشنبه 23 اسفند 1397 ساعت 2:40
مهندس اردوان سیف بهزاد
درزمستان ۱۹۴۸ ،هنگامی که وقوع طوفان در شهر دترویت(Detroit) در آمریکا ، منجر به لغو تمامی پروازها گردید ، ویکتور گروئن(Victor Gruen ) نیز که جزوی از مسافران این پروازها بود ، فرصت را مغتنم شمرد و در عوض اقامت در هتل یا فرودگاه تصمیم به بازدید از دپارتمان هودسون(Hudson’s Department Store) گرفت که از بناهای به اصطلاح لندمارک این شهر است . این دپارتمان تجاری به برترین بودن خود در حوزه غربِ میانه در کشور آمریکا می بالید اما وجود محله های حومه و جنوبی تر شهر برای یک شهر آمریکایی در این سطح ، موضوعی طبیعی و عادی نبود .جنگ جهانی اول و به دنبال آن یاس و ناامیدی و جنگ جهانی دوم و نابود کردن چرخه اقتصادی کشور و دهه ها فراموش شدن مناطق یاد شده ، همه و همه به این وضعیت غیرعادی مناطق پایین شهر[۱] کمک می کرد .

ویکتور گروئن شخصیتی فراموش شده و شناخته شده توسط مورخان و مهندسانِ آرشیتکت علاقه مند به تاریخ می باشد و جالب است بدانید که چقدر از عاملی که موجب شهرت وی شد متنفر بود .
حال در بُعد تخصصی تر " انتقال گروئن" [۲] اصطلاحی است که مهندسان سازنده مراکز تجاری ،به لحظه ای نسبت می دهند که مشتری با هدف خرید وسیله ای خاص وارد پاساژ شده و کارِ خود را فراموش کرده و مبهوت مغازه های اطراف می شود و بی اختیار به خرید کالاهای دیگر و اغلب بدون استفاده برای خودمان می پردازند. 

گروئن که به عنوان پدر مراکز تجاری امروزی یا همان خالق مال ها[۳] شناخته می شود ، آن قدر ها هم که باید پدری فداکار برای فرزند خود باقی نماند . مرکز تجاری ساوت دیل سنتر[۴] که به عنوان اولین مرکز تجاری سرپوشیده و محصور جهان شناخته می شود، در سال ۱۹۵۶ دربهای خود را به سوی خریداران گشود و در سال ۱۹۶۸ گروئن سیاست خود را تغییر داد و به شدت بر علیه اثر ساخته خود برخاست . 
ساوت دیل سنتر اولین مرکز تجاری ساخته شده ( که هنوز هم پابرجاست) توسط ویکتور گروئن اتریشی بود که با هدف انتقال احساس و فرهنگ اجتماعی بازارچه های اروپایی به حومه شهر دترویت ،آن را بنا نهاد . 
گروئن با اعتقاد به این که ماشین ها به عنوان عناصری مصنوعی، بی روح و ضد اجتماعی هستند، آنها را به خارج از محوطه مجموعه تبعید کرد و همین ایده های وی بود که منتقدان معاصر با او به موفقیتش در وارد کردن شهریت به حومه ، اذعان داشتند.

طبق مستندات آن زمان و شاید بازی ژورنالیستی و اغراق آمیز ، از آن تاریخ ادعایی توسط آمریکاییها مطرح گشته که پاساژهای سرپوشیده و احاطه شده ، جزوی از American Way یا شیوۀ آمریکایی است .
حال برگردیم به همان زمستان و طوفانی که سرنوشت مراکز خرید امروزی را رقم زد . همانطور که گروئن در حال پرسه زدن بود و از بازارچه های خورده فروشی نا زیبا و ساخت و سازهای تجاری بی رویه که همانند آفت به جان شهر افتاده بود گذر می کرد ، حومۀ شهر را از آنچه که تصور می کرد ویران تر یافت . ترکیبی از زمینهای بی ارزش ، اهمال در وضع قوانین مناسب منطقه و رواج تفکر دلالی ، آنجا را تبدیل به منطقه ای نموده بود با توسعه تجاری بی نظم و خارج از کنترل قانون . دلالان با هزینه ای اندک امپراطوری بسازوبفروشی خود را به راه انداخته و آن ساختمانهای موقت به گونۀ